Długi jednego z małżonków bardzo często dotykają całej rodziny. Jeżeli upadłość konsumencką ogłasza mąż lub żona, trzeba wiedzieć, co stanie się z majątkiem wspólnym i jakie prawa ma drugi małżonek.
Upadłość oznacza rozdzielność majątkową
Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między nimi rozdzielność majątkowa z mocy prawa (art. 124 Prawa upadłościowego). Nie trzeba składać żadnego pozwu ani zawierać umowy.
Co z majątkiem wspólnym?
Jeżeli małżonkowie pozostawali we wspólności majątkowej, cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Dotyczy to np. wspólnego mieszkania, samochodu czy oszczędności.
Małżonek upadłego nie traci jednak swoich praw. Może zgłosić syndykowi w postępowaniu upadłościowym należność z tytułu swojego udziału w majątku wspólnym. Syndyk ma obowiązek pouczyć małżonka dłużnika o jego prawach.
Do masy upadłości nie wchodzą przedmioty służące wyłącznie małżonkowi upadłego do prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej – chyba że zostały nabyte do majątku wspólnego w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku.
Majątek osobisty małżonka (np. odziedziczony lub otrzymany w darowiźnie) nie wchodzi do masy upadłości drugiego małżonka.
Intercyza lub rozwód tuż przed upadłością – uwaga
Ustawa chroni wierzycieli przed „ratowaniem” majątku w ostatniej chwili:
- Intercyza (umowa majątkowa) jest skuteczna wobec masy upadłości tylko wtedy, gdy została zawarta co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 126).
- Rozdzielność ustanowiona przez sąd w ciągu roku przed złożeniem wniosku jest bezskuteczna wobec masy – chyba że pozew złożono co najmniej dwa lata przed wnioskiem (art. 125).
- Tak samo ocenia się rozdzielność powstałą w ciągu roku przed wnioskiem w wyniku rozwodu lub separacji. Małżonek może jednak żądać uznania rozdzielności za skuteczną, jeżeli nie wiedział o podstawie do ogłoszenia upadłości, a rozdzielność nie pokrzywdziła wierzycieli.
Dlatego zanim podejmiecie jakiekolwiek kroki dotyczące majątku małżeńskiego, warto skonsultować je z prawnikiem.
Czy upadłość męża lub żony umarza wspólne długi?
Nie. Upadłość dotyczy wyłącznie osoby, wobec której ją ogłoszono. Ustalenie planu spłaty i umorzenie długów nie narusza praw wierzyciela wobec współdłużnika ani poręczyciela (art. 49115 ust. 5). Jeśli więc oboje małżonkowie podpisali umowę kredytu, bank nadal może dochodzić całej kwoty od małżonka, który nie ogłosił upadłości.
Gdy zadłużeni są oboje małżonkowie, każdy z nich może złożyć własny wniosek o ogłoszenie upadłości.
Wspólne mieszkanie
Mieszkanie należące do majątku wspólnego zostanie co do zasady sprzedane przez syndyka. Z ceny wydziela się kwotę na wynajem innego mieszkania na 12–24 miesiące, jeśli jest to konieczne dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób na jego utrzymaniu (art. 342a). W niektórych sytuacjach mieszkanie można zachować dzięki układowi z wierzycielami – piszemy o tym w artykule o mieszkaniu i samochodzie w upadłości.
Bezpłatna konsultacja
Każda sytuacja zadłużenia jest inna. Na bezpłatnej konsultacji omówimy Twoją sytuację i wskażemy, które rozwiązanie będzie dla Ciebie najlepsze. Zadzwoń: +48 511 890 999 lub umów konsultację przez formularz.
Zanim przyjdziesz, sprawdź listę dokumentów potrzebnych do wniosku – nie musisz mieć kompletu, ale ułatwi to rozmowę.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny na 1 października 2026 r. (ustawa – Prawo upadłościowe, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 913).
